Financial Times’ın aktardığı verilere göre küresel havayolu kapasitesi 132 milyon koltuktan 130 milyon koltuğa geriledi. Bu düşüş, şirketlerin artan maliyetleri yönetmek için bazı uçuşlarda frene bastığını gösteriyor.
Bilinmesi Gerekenler
- Jet yakıtı maliyetlerindeki artış havayolu şirketlerini baskılıyor.
- Küresel koltuk arzı 132 milyondan 130 milyona geriledi.
- THY, kapasite kesintilerinde öne çıkan şirketlerden biri oldu.
- Enerji maliyetlerindeki yükseliş havacılık hisseleri için risk yaratıyor.
- Hürmüz ve İran savaşı kaynaklı enerji baskısı uzarsa sektör üzerindeki yük artabilir.
Havacılıkta Sorun Talep Değil, Maliyet
THY açısından tabloyu yalnızca yolcu talebi üzerinden okumak eksik kalır. Asıl mesele, enerji maliyetlerinin şirketlerin operasyonel planlarını zorlaması. Yakıt maliyetleri yükseldiğinde, havayolları her hattı aynı iştahla çalıştırmak yerine daha kârlı ve verimli rotalara yönelmek zorunda kalıyor.
Bu nedenle kapasite kesintileri, çoğu zaman “talep yok” anlamına gelmiyor. Daha çok şirketlerin zarar yazabilecek uçuşlardan kaçınarak maliyet yönetimine ağırlık verdiğini gösteriyor.
THY İçin Hikâye Değişiyor
Türk Hava Yolları son yıllarda güçlü büyüme, genişleyen filo ve artan yolcu trafiğiyle öne çıktı. Ancak petrol fiyatlarındaki yükseliş, bu büyüme hikâyesinin yanına daha sert bir maliyet başlığı ekliyor.
Enerji fiyatları yüksek kaldıkça, THY için yatırımcıların odağı yalnızca yolcu sayısı ya da kapasite artışı olmayacak. Yakıt giderleri, operasyonel kârlılık ve rota verimliliği de fiyatlamada daha fazla yer tutacak.
BIST’te Havacılık Hisseleri İçin Kritik Başlık
Borsa İstanbul’da son dönemde şirket finansalları ve sektör bazlı ayrışmalar öne çıkarken, havacılık tarafı enerji maliyetlerine en hassas alanlardan biri olmaya devam ediyor.
Petrol fiyatlarındaki her yeni yükseliş, THYAO başta olmak üzere havacılık hisseleri üzerinde baskı yaratabilir. Buna karşılık şirketlerin kapasiteyi daha verimli yönetmesi, maliyet etkisini sınırlayabilecek önemli bir savunma alanı olarak görülüyor.
Asıl Soru: Bu Baskı Geçici mi?
Havacılık sektörü için kritik nokta, enerji fiyatlarındaki yükselişin ne kadar süreceği olacak. Eğer Hürmüz Boğazı ve İran savaşı kaynaklı riskler kısa sürede azalırsa, yakıt baskısı da kademeli olarak hafifleyebilir.
Ancak enerji krizi uzarsa, THY dahil birçok havayolu şirketi için büyüme hikâyesinin yerini maliyet yönetimi alabilir. Piyasanın bundan sonra bakacağı ana soru da bu olacak: THY yeniden büyüme temposunu mu fiyatlayacak, yoksa yakıt maliyetleri bir süre daha hisse üzerinde baskı mı kuracak?
Kaynak: Financial Times, OdaTV.



