Kısaca Olan Biten
- Brent petrolün varili vadeli piyasalarda 109,64 dolara geriledi.
- Fiyatlarda günlük düşüş yüzde 4’ü aştı.
- WTI ham petrol aynı dakikalarda 101,72 dolardan işlem gördü.
- ABD, Hürmüz Boğazı’nda tarafsız ülke gemileri için “Özgürlük Projesi” operasyonunu başlattı.
- İran ise gemilere yalnızca kendi ilan ettiği koridordan geçiş yapmaları yönünde uyarıda bulundu.
Petrolde Hürmüz Rahatlaması
Brent petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin kısmen yeniden sağlanabileceğine yönelik beklentilerle sert geriledi. Dün 115,3 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 114,44 dolardan tamamlamıştı.
Bugün ise fiyatlar yönünü aşağı çevirdi. Brent petrolün vadeli varil fiyatı saat 20.44 itibarıyla kapanışa göre yüzde 4,19 düşerek 109,64 dolara indi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü ham petrolün varili 101,72 dolardan alıcı buldu.
Bu düşüş, piyasanın Hürmüz kaynaklı arz şokunu tamamen fiyatlamadan çıkardığı anlamına gelmiyor. Ancak ABD’nin güvenli geçişe yönelik operasyonu, kısa vadede en sert arz kesintisi senaryolarının bir miktar geri plana itilmesini sağladı.
“Özgürlük Projesi” Fiyatlamayı Değiştirdi
Petrol fiyatlarındaki geri çekilmenin ana nedeni, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda tarafsız ülke gemilerine güvenli geçiş sağlamaya yönelik “Özgürlük Projesi” adlı operasyonu başlatması oldu.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon’da yaptığı açıklamada operasyonun İran’a yönelik diğer saldırılardan “ayrı ve geçici” nitelikte olduğunu söyledi. Hegseth, İran limanlarından çıkarak ablukayı delmeye çalışan 6 geminin tamamının geri çevrildiğini belirterek, ateşkesin sona ermediğini ancak sürecin “düşük yoğunluklu çatışma” düzeyinde sürdüğünü ifade etti.
Washington’ın mesajı piyasa açısından net: ABD doğrudan daha geniş bir çatışma aramadığını söylüyor, ancak Hürmüz’de ticaret akışının kesilmesine izin vermeyeceğini de gösteriyor. Bu ikili mesaj, petrol piyasasında kısa vadeli rahatlama yaratsa da risk priminin tamamen ortadan kalkmasını engelliyor.
İran’dan Güvenli Koridor Uyarısı
Gerilimi canlı tutan başlık ise İran’dan gelen açıklamalar oldu. İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’ndan geçmek isteyen gemileri uyararak tek güvenli yolun İran tarafından ilan edilen koridor olduğunu bildirdi.
Yapılan açıklamada, gemilerin diğer güzergahlara sapmasının emniyetsiz olduğu ve Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri’nin müdahalesiyle karşılaşabileceği belirtildi.
Bu açıklama, piyasaya şu mesajı veriyor: Hürmüz’de gemi trafiği kısmen normale dönse bile, bölgedeki askeri ve diplomatik tansiyon sona ermiş değil. Petrol fiyatlarında yaşanan düşüş, bu nedenle daha çok kısa vadeli arz rahatlamasının fiyatlanması olarak okunmalı.
Piyasalar Ne Okuyor?
Petrol piyasası şu anda iki zıt başlığı aynı anda fiyatlıyor. Bir tarafta ABD’nin güvenli geçiş operasyonu, arz kesintisi endişelerini sınırlıyor. Diğer tarafta İran’ın koridor uyarısı ve bölgede düşük yoğunluklu çatışmanın sürmesi, risk primini canlı tutuyor.
Bu nedenle Brent petrolde 110 dolar çevresi kritik bir denge noktası haline geldi. Fiyatların bu seviyenin altında kalıcı olup olmayacağı, Hürmüz Boğazı’nda ticaret akışının gerçekten ne ölçüde normale döneceğine bağlı olacak.
Enerji maliyetleri açısından bu gelişme özellikle ithalatçı ülkeler için yakından izleniyor. Petrol fiyatlarındaki kalıcı yükseliş, enflasyon beklentileri, cari açık ve merkez bankalarının faiz patikası üzerinde baskı yaratabilir. Buna karşılık Hürmüz trafiğinin güvence altına alınması, küresel piyasalarda risk iştahını destekleyebilir.
Düşüş Var, Ama Risk Primi Masada
Brent petrolde 110 doların altına yaşanan geri çekilme, Hürmüz kaynaklı arz endişelerinde geçici bir rahatlama olduğunu gösteriyor. ABD’nin güvenli geçiş operasyonu, piyasaya ticaret akışının korunabileceği mesajını verdi.
Ancak İran’ın güvenli koridor uyarısı ve bölgede çatışmanın düşük yoğunluklu da olsa sürmesi, petrol fiyatlarında risk priminin tamamen silinmesini engelliyor.
Piyasa diliyle bakıldığında tablo net: Brent petrolde düşüş, arz kesintisi korkusunun zayıfladığını gösteriyor; fakat Hürmüz dosyası kapanmadığı sürece enerji piyasalarında dalgalanma riski masada kalmaya devam edecek.
Kaynak: Anadolu Ajansı
